Are you fighting? I’m scared


In her book, “So the witch won’t eat me,” Dorothy Bloch writes about the fears of infanticide small children have due to the vulnerability of their age. In a world of giants and witches children have every reason to have such fears. The fact that such figures could represent unconsciously the parents is a defense children have. Through these projections parents can retain the good and caring picture their children have for them which is important to keep in their conscious mind for their survival. Even though such fears are considered developmentally normal, they could become intense putting their mental (and sometimes physical) life in danger.

In a family environment where violence, somatic, verbal, or psychological, dominates, the child would most probably develop symptoms as a defense against the intense pressures he receives internally and externally. His vulnerable and dependent position would make him even more vulnerable and his fears would become intensified. Whether the danger is real or imaginary, the child would go through a painful procedure where he would be afraid for his safety and his life.

One evening when my daughter was three years old she was sitting with my wife and myself watching TV. Through the tensions of the day, an intense dialogue developed with my wife. (I would take the opportunity now and mention the following: Dr. Hyman Spotnitz, founder of the psychoanalytic school Modern Psychoanalysis, said that small fights and arguments between a couple are a healthy form of tension release since feelings of hate between the couple are perfectly normal feelings to have. The serious problems start when the hate remains repressed and unconscious and consequently, and inevitably, takes other, unhealthy and destructive, forms of release. Back to our story). In the tension of the moment we ignored our daughter’s presence when she interrupted us to ask, “What are you doing?” And since through my training in psychoanalysis I have learned to turn the questions back so that I can hear the other person’s thoughts and feelings, I asked her, “What are we doing?” She goes, “Are you fighting? I’m scared.” Our children can be our best teachers in becoming better parents. It’s not always easy for children to express their feelings and when they do it is recommended that we reward them. And when I say reward I don’t mean gifts. Money and gifts wouldn’t have the range they do if society didn’t invest so much to them. Most important is the emotional communication towards the child. We thanked our daughter and congratulate her for sharing her fears with us that we caused.

When small fights between a couple in front of a child cause such fears imagine what terror is created in cases of violence, in any form. We need to protect our children and if some couples have trouble controlling themselves it is recommended to seek professional help with a therapist.


“People are strange when you’re a stranger, faces look ugly when you’re alone…”

strange 3

Ever wondered why some song lyrics appear in your mind unexpectedly and you find yourself crooning thinking where did this song come from? Driving outside a high school I started singing the lyrics of Jim Morrison’s song “People are strange.” Coincidence? Schools bring up memories and feelings (some unconscious) from our own childhood and adolescence. Like I usually do, I started my own self analysis and, like it usually happens, I gained something that added to my self-knowledge and understanding. Out of a song’s lyrics.

Have you ever let your thoughts and feelings, logical and “absurd”, wonder in your mind whenever you croon a song’s lyrics, out of the blue, and see where these lead you?

Αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές


Στην Κύπρο ίσως έχουμε τα πιο ψηλά ποσοστά θανατηφόρων δυστυχημάτων στην Ευρώπη. Ακούγονται κατά καιρούς διάφορες ιδέες και απόψεις για μείωση των δυστυχημάτων. Παρ’όλη τη διάσταση του θέματος όμως δεν έχω ακούσει ποτέ κανένα αρμόδιο να διερωτηθεί γιατί στην Κύπρο έχουμε τόσα πολλά θανατηφόρα. Κάποιοι λένε φταίει το αλκοόλ, άλλοι πως φταίει η ταχύτητα. Γιατί όμως το άτομο που καταναλώνει αλκοόλ μπαίνει στην θέση του οδηγού? Γιατί τόσα πολλά δυστυχήματα ή ατυχήματα?

Στην ψυχανάλυση τα πράματα δεν είναι τόσο απλά όσο αφορά τους λόγους για κάποιες καταστάσεις. Ας πούμε απλά ότι στην ψυχανάλυση η λέξη ατύχημα αντιμετωπίζεται με ερωτηματικά. Ίσως μια καταλληλότερη υπό τις περιστάσεις ερώτηση να ήταν «Γιατί οι Κύπριοι είναι τόσο αυτοκαταστροφικοί?» και όχι «Γιατί οι Κύπριοι αψηφούν τους νόμους οδικής κυκλοφορίας?»

Ο Φρόιντ (1901) στο βιβλίο του «Ψυχοπαθολογία της καθημερινότητας» (The Psychopathology of Everyday Life) δίνει αρκετά παραδείγματα ατυχημάτων που υποκινούνται από ασυνείδητα κίνητρα. Συγκεκριμένα γράφει, «Είναι γνωστό ότι στις σοβαρές περιπτώσεις ψυχονευρωτικών περιστατικών αυτοτραυματισμού, αυτά συχνά μπορεί να θεωρηθούν ως συμπτώματα και ότι σε τέτοιες περιπτώσεις η αυτοκτονία δεν μπορεί να εξαιρεθεί ως ένα αποτέλεσμα της ψυχικής σύγκρουσης…Πολλά ατυχήματα που συμβαίνουν σε τέτοιους ασθενείς είναι απλά περιπτώσεις αυτοτραυματισμού»

Ο Φρόιντ στο ίδιο βιβλίο συνδέει τέτοια ατυχήματα στην ασυνείδητη ανάγκη για αυτοτιμωρία σαν αποτέλεσμα κάποιας λανθασμένης πράξης ή απαγορευμένης σκέψης. Παρόλο ότι τα ασυνείδητα κίνητρα πίσω από ατυχήματα δύσκολα μπορούν αν αποδειχθούν, δεν μπορει να υπαρξει καμια αμφισβητηση ότι καποια ατομα είναι πολύ επιρρεπή σε ατυχήματα και αυτοτραυματισμούς. Σε τέτοιες περιπτώσεις καλά θα ήταν να γέννιουνται ερωτήματα, παρά αποκλειστικά να επιβάλλονται περιορισμοί για αντιμετώπιση της κατάστασης.

Πέραν όμως από την Φροϋδική άποψη της ασυνείδητης ανάγκης για αυτοτιμωρία, η ουσία του θέματος είναι ότι τα ατομα αυτα επιλέγουν να «εκφράσουν» τις ασυνείδητες ορμές και ψυχικές συγκρούσεις τους με πράξεις αντί με συναισθήματα, λόγια, σκέψεις και φαντασιώσεις. Η ρηματοποίηση των εσωτερικών συγκρούσεων, και όχι οι πράξεις (acting out) είναι ένας από τους στόχους στην ψυχανάλυση.

Στην ψυχανάλυση επίσης πιστεύουμε ότι η ορμή για αυτοκαταστροφή θα βρει τον δρόμο της παρ’ όλους τους περιορισμούς και εμπόδια που μπορεί να της επιβληθούν. Ίσως αν δίναμε παραπάνω σημασία στους λόγους της αυτοκαταστροφής μας να μπορούσαμε να βοηθήσουμε τους νέους μας με πρόληψη του προβλήματος παρά μόνο με αντιμετώπιση του προβλήματος. Η πρόληψη θα φέρει την αντιμετώπιση.

Θα ήταν προτεινόμενο σε άτομα που πιστεύουν ότι η «κακή» τους μοίρα τους κυνηγάει να ζητήσουν την βοήθεια ειδικού στον τομέα ψυχοθεραπείας/ψυχανάλυσης καθώς είναι οι μόνες μορφές θεραπείας που μπορούν μέσω της σχέσης με τον ψυχαναλυτή να επιλύσουν ασυνείδητες αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές και να δημιουργηθούν πιο ώριμες μορφές έκφρασης.